آبیاری تیپ

آبیاری تیپ

سیستم آبیاری تیپ (نواری) متشکل از ایستگاه پمپاژ، لوله های اصلی و فرعی، شیرفلکه ها، اتصالات و نوارهای آبیاری تیپ است. برای آبدهی مناسب و یکنواخت لوله های تیپ، به فشار ۰٫۵ تا ۲ اتمسفر نیاز است.فشار کاری معمول برای کارکرد این سیستم ۱ اتمسفر (بار) است. انتخاب فیلتراسیون مناسب برای هر مزرعه بر اساس کیفیت آب آبیاری انجام می شود تا با حذف ذرات ریز و معلق آب توسط فیلترها برای جلوگیری از گرفتگی لوله ها و ایجاد یکنواختی در خروج آب و بالا بردن عمر مفید نوارهای آبیاری تیپ ضروری است. هچنین در صورت نصب تانک کود و تجهیزات کوددهی در ایستگاه پمپاژ، عملیات کوددهی مزرعه نیز می تواند توسط لوله های تیپ انجام گیرد.

قطر لوله های اصلی و فرعی نیز وابسته به مساحت قطعه آبیاری و دبی عبوری از آنهاست که در زمان طراحی سیستم،توسط طراح مربوطه تعیین می شوند. این لوله ها عمدتا قطرهای ۶۳، ۷۵، ۹۰، ۱۱۰ و ۱۲۵ میلیمتر را دارا می باشند و پس از نصب در مزرعه و راه اندازی سیستم، در زیر خاک مدفون می شوند. به لوله های فرعی مزرعه و در مقابل هر یک از ردیف های کشت، لوله های پلی اتیلن ۱۶ میلیمتری هر یک به طول تقریبی ۱ متر و توسط بست های ابتدایی و واشر نصب می شوند تا اتصال دهنده نوار آبیاری تیپ به لوله های نیمه اصلی باشند.

در این مرحله تعیین فواصل خطوط لوله های تیپ از یکدیگر بسیار مهم بوده و بر اساس آن، فواصل ایجاد سوراخ و نصب لوله های ۱۶ میلیمتری از یکدیگر قابل تنظیم است. فواصل لوله های تیپ تابعی از نحوه کاشت محصول و فواصل ردیف های کشت از یکدیگر است که بافت خاک مزرعه نیز در آن دخیل می باشد. نوارهای آبیاری تیپ، در واقع آخرین جزء این سیستم آبیاری مخسوب می شوند که به لوله های پلی اتیلن ۱۶ میلیمتری متصل می گردند. تنوع در ضخامت جدار، قطر لوله، آبدهی قطره چکان ها و فواصل خروجی ها موجب می گردد تا عملا طیف وسیعی از این محصول در اختیار طراحان و کشاورزان قرار داشته باشد. نوارهای تیپ با ضخامت ۱۵۰، ۱۷۵، ۲۰۰ و ۲۵۰ میکرون ساخته می شوند که معمول ترین ضخامت مورد استفاده در بازار ۱۷۵ میکرون یا ۰٫۱۷۵ میلیمتر می باشد. نوارهای آبیاری تیپ از موادی ساخته شده اند که در برابر اشعه ماوراء بنفش نور خورشید، تغییرات دما، پوسیدگی، مواد شیمیایی متدوالدر کشاورزی نظیر کود و سموم شیمیایی مقاوم می باشند و فشار مورد نیاز (که به طور متوسط ۱ اتمسفر است) را به خوبی تحمل کنند. این نوارها معمولا به صورت رول های ۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ متری و به دوشکل پلاک دار و زیپی (درزدار) به بازار عرضه می شوند. کیفیت ساخت در لوله تیپ پلاک دار عمدتا بالاتر از نوع زیپی است که البته، قیمت بالاتری هم دارد. همچنین به دلیل کم بودن ضخامت نوارها، معمولا هر رول ۱۰۰۰ متری با ضخامت ۱۷۵ میکرون، بین ۱۱ تا ۱۲ کیلوگرم وزن دارد. لوله های تیپ بسته به ضخامت آنها، دارای انواع ۱، ۲ و ۳ ساله هستند و با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه و نوع کشت می توانند کاربر داشته باشند. نوارهای ضخیم تر (۳ ساله) معمولا برای آبیاری قطره ای در زیر سطح خاک استفاده شده و جنبه دائمی تری دارند. برای محصولی مانند گندم می توان از نوع یک ساله آن ها نیز استفاده کرد. این نوارها دارای قطره چکان هایی در درون خود هستند که فواصل قطره چکان ها بر روی لوله متفاوت بوده و بر اساس نوع محصول مزرعه و روش کاشت انتخاب می شوند. پر مصرف ترین نوار آبیاری تیپ از لحاظ فاصله بین قطره چکان های نوارهای تیپ، ۲۰ و ۳۰ سانتی متری است. علاوه بر اینها فاصله قطره چکان ها ۱۰، ۱۵، ۲۵، ۴۰، ۵۰، ۶۰، ۸۰ و ۱۰۰ سانتی متر نیز در بازار موجود است.

این نوار ها با آبدهی ۰٫۸، ۱٫۳، ۱٫۵، ۱٫۶، ۲، ۲٫۵ و ۳٫۸ لیتر در ساعت برای هر قطره چکان ساخته شده اند. بنابراین در هر متر از طول نوارهای تیپ و بسته به تعداد قطره چکان های روی آن می توان آبدهی هر متر آن را به راحتی بدست آورد.